Dit is een van de eerste foto’s die ik gehad heb. Het drukt heel veel uit. Op een houten tafel een luier met daarop een stuk gebruikt wc-papier. Links een beker rechts een schaaltje met druiven en boven in het beeld een snijplank met chocolade? In stukken erop.
Nog nooit heeft iemand zo’n foto gemaakt. Hij is echt, het is daar niet neer gelegd voor het effect, wat veel fotografen doen. Dat het voedsel en de luier zo naast elkaar liggen, lijkt me niet bevorderlijk voor een smakelijke hap. Het zal er wel neergelegd zijn tijdens het verschonen. Straks is het opgeruimd en zal de foto nooit meer zo genomen worden. Het is ook een grappig beeld, alsof de ontlasting ook zijn plek opeist in ons beeld van mensen. Tenslotte verstoppen we dat altijd. In onze cultuur is het een taboe om dat in het openbaar te doen. In India heb ik het heel veel gezien, maar dat is echt een uitzondering en wellicht omdat ze geen andere mogelijkheid hadden.
Het is een foto die bij het werk van de wijkverzorging hoort. Het verschonen van mensen hoort bij het werk. Je zult dit niet zo gauw op een advocatenkantoor tegenkomen of op het bureau van de manager. “Ja, sorry, even mijn luier opruimen.” Het is ook een verdrietig beeld. De mens die nu verschoont moet worden was ooit een zelfstandig mens, die dat allemaal zelf deed op zijn eigen intieme moment. Dat liet ie zijn hele leven niet zien aan een andere mensen. Hoe was het voor deze man of vrouw om de eerste keer van zijn leven verschoont te worden? Raak je daar niet vreselijk je gevoel van zelfstandigheid door kwijt? Ik kende een man, meneer Mulder die een paar weken naar het ziekenhuis moest. Hij weigerde om op de steek te poepen. Na een paar weken moest hij opnieuw geholpen worden. Zijn ontlasting was helemaal versteend en hij verging van de pijn. En zo wordt deze foto een totem van ons verval. Wie van ons zal ooit op een dag ook verschoond worden? Iemand verschonen is voor mij niet alleen een bijzondere dienst die je iemand bewijst, maar ook een moment waarop iemand zijn zelfstandigheid kwijtraakt. Een heel bijzondere foto, die alleen in de wijkzorg gemaakt kan worden.
